DOI: 10.26650/jtcd.1849488 ISSN: 2687-4636

Toplumsal Cinsiyet Temsilini Ölçmek: Eşitlik Testleri ve Feminist Oyun Yazımına Yönelik Bir Analitik Çerçeve

Sündüz Haşar
Show PDF Cite
Tiyatro, çoğu zaman hayatı yazarın içinde bulunduğu toplumsal koşullarla birlikte sahneye taşır. Yazarlar ne kadar nesnel olmaya çalışsa da oyunları, çokluk kendi düşünce ve bakış açılarını yansıtır. Bu durumun, feminist ya da eşitlikçi bakış açısıyla yazılmış oyunlarda da yeterince değişmediği söylenebilir. Tiyatro ve sinemada nesnel temsil eksikliği uzun süredir tartışılan problemlerden biridir. Bu nedenle, dünyada kadınların (ve zamanla farklı kimliklerin) görünürlüğünü ve temsilini ölçmek için çeşitli testler geliştirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümü, Bechdel Testi’nden başlayarak bu temsiliyet testlerini bir araya getirmektedir. Türkiye’de tiyatro alanında bu tür temsiliyet testlerinin neredeyse hiç uygulanmaması ve yerel bir feminist temsil testinin üretilmemiş olması, çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışma, yalnızca temsiliyetin yeterli olmadığını bir oyunun feminist sayılabilmesi için karakter sayısı ve işlenişinin ötesinde özgün bir yaklaşım gerektiğini savunur. Bu nedenle ikinci bölümde, feminist bir bakış açısıyla oyun yazmak için çıkış noktası oluşturabilecek başlıklar ortaya koyulmuştur. Birinci bölüm, uluslararası temsiliyet testlerini betimleyici ve eleştirel biçimde tartışmakta, ikinci bölüm ise bu birikime dayanarak Türkiye’de feminist oyun yazımı için normatif bir çerçeve önermektedir.

More from our Archive