THE ROLE AND EFFECTIVENESS OF TEACHING METHODS IN DEVELOPING SPATIAL THINKING

This paper examines the role of teaching methods in developing students’ spatial thinking skills. Spatial thinking is a key cognitive process that integrates logical, mathematical, and creative reasoning. The aim of the study is to analyze mathematics teachers’ perceptions of traditional and innovative methods used in teaching stereometry and to identify practical approaches to developing spatial cognitive skills in the school learning process. A questionnaire was conducted among 120 mathematics teachers from various regions of Kazakhstan using Google Forms. The results showed that 39.2% of teachers consider model construction and physical modeling to be the most effective approaches for developing three-dimensional understanding. Traditional methods, selected by 24.1% of respondents, are associated with the development of proportional reasoning, while 25% emphasized the importance of digital tools in enhancing visualization and digital literacy. Technologies such as GeoGebra, Tinkercad, and AR/VR are perceived by teachers as effective tools for supporting spatial reasoning. The study also identified challenges related to insufficient digital competence among teachers and limited technological resources in schools. The findings suggest that a balanced integration of traditional and modern teaching methods is essential for the development of spatial thinking. The results provide pedagogically grounded recommendations, including the expansion of modeling techniques, systematic use of digital tools, and the enhancement of teachers’ professional competencies. The development of spatial thinking is considered an important factor in improving students’ functional literacy and creative abilities.

Бұл мақала оқушылардың кеңістіктік ойлау дағдыларын дамытудағы оқыту әдістерінің рөлін зерттеуге арналған. Кеңістіктік ойлау – логикалық, математикалық және шығармашылық ойлауды біріктіретін маңызды когнитивтік үдеріс. Зерттеудің мақсаты – стереометрияны оқытуда қолданылатын дәстүрлі және инновациялық әдістерге қатысты математика мұғалімдерінің көзқарастарын талдау және мектептегі оқу үдерісінде кеңістіктік когнитивтік дағдыларды дамытудың практикалық тәсілдерін анықтау. Осы мақсатта Қазақстанның әртүрлі өңірлерінен 120 математика мұғалімі арасында Google Forms платформасы арқылы сауалнама жүргізілді. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, мұғалімдердің 39,2%-ы кеңістіктік (үшөлшемді) түсінікті дамытуда модель құрастыру мен макет жасауды ең тиімді әдістердің бірі деп есептейді. Респонденттердің 24,1%-ы таңдаған дәстүрлі әдістер пропорционалдық ойлауды дамытуға ықпал етеді, ал 25%-ы цифрлық құралдардың көрнекілікті арттыру мен цифрлық сауаттылықты дамытудағы маңыздылығын атап өтті. GeoGebra, Tinkercad және AR/VR сияқты технологиялар мұғалімдер тарапынан кеңістіктік ойлауды қолдаудың тиімді құралдары ретінде қарастырылады. Сонымен қатар, зерттеу барысында мұғалімдердің цифрлық құзыреттілігінің жеткіліксіздігі және мектептердегі техникалық ресурстардың шектеулілігі сияқты мәселелер анықталды. Зерттеу нәтижелері кеңістіктік ойлауды дамыту үшін дәстүрлі және заманауи оқыту әдістерін теңгерімді түрде біріктірудің маңыздылығын көрсетеді. Алынған нәтижелер модельдеу әдістерін кеңейту, цифрлық құралдарды жүйелі түрде қолдану және мұғалімдердің кәсіби құзыреттілігін арттыру сияқты педагогикалық тұрғыдан негізделген ұсыныстарды ұсынады. Кеңістіктік ойлауды дамыту оқушылардың функционалдық сауаттылығы мен шығармашылық қабілеттерін арттырудың маңызды факторы ретінде қарастырылады.

В данной статье рассматривается роль методов обучения в развитии пространственного мышления учащихся. Пространственное мышление представляет собой важный когнитивный процесс, объединяющий логическое, математическое и творческое мышление. Цель исследования заключается в анализе представлений учителей математики о традиционных и инновационных методах, используемых при обучении стереометрии, а также в определении практических подходов к развитию пространственных когнитивных навыков в школьном образовательном процессе. В исследовании приняли участие 120 учителей математики из различных регионов Казахстана, анкетирование проводилось с использованием платформы Google Forms. Результаты показали, что 39,2% учителей считают моделирование и создание макетов наиболее эффективными методами для формирования трёхмерного представления. Традиционные методы, выбранные 24,1% респондентов, способствуют развитию пропорционального мышления, тогда как 25% отметили значимость цифровых инструментов для повышения наглядности и развития цифровой грамотности. Такие технологии, как GeoGebra, Tinkercad и AR/VR, рассматриваются учителями как эффективные средства поддержки пространственного мышления. В ходе исследования также были выявлены проблемы, связанные с недостаточным уровнем цифровой компетентности учителей и ограниченностью технических ресурсов в школах. Результаты исследования показывают, что для эффективного развития пространственного мышления необходима сбалансированная интеграция традиционных и современных методов обучения. Полученные данные позволяют сформулировать педагогически обоснованные рекомендации, включающие расширение использования методов моделирования, системное применение цифровых инструментов и повышение профессиональной компетентности учителей. Развитие пространственного мышления рассматривается как важный фактор повышения функциональной грамотности и творческих способностей учащихся.