The current reform of the education system requires not only improving the academic success of students, but also ensuring their comprehensive personal, social and civic development. In this context, it is of particular importance to study the educat

Білім беру жүйесіндегі қазіргі реформалар оқушылардың академиялық жетістіктерін жақсартумен ғана шектелмей, олардың жан-жақты жеке, әлеуметтік және азаматтық дамуын қамтамасыз етуді де талап етеді. Осы контексте мектептік оқу орталарының, соның ішінде қоғамдық спорт клубтарының білім беру және даму әлеуетін ғылыми әдістермен зерттеу ерекше маңызға ие. Бұл зерттеудің мақсаты – Қазақстан, Қытай тәжірибесін салыстыру, қоғамдық спорт клубтарының оқушылардың білім алу және даму әлеуетіндегі рөлін анықтау және әлеуметтік бейімділік пен оқу мотивациясы сияқты көрсеткіштерге әсерін бағалау. Зерттеуде әлеуметтік бейімділік пен оқу мотивациясы бағаланды. Зерттеу 2024–2025 жылдары аралас әдістер негізінде жүргізілді. Зерттеу дизайны сандық және сапалық әдістерді толықтырды. Салыстырмалы талдау шеңберінде Қазақстандағы және Қытайдағы мектептік қоғамдық спорт клубтарының ұйымдық құрылымы, қызмет мазмұны, басқару механизмдері мен формалары зерттелді. Эмпирикалық деректерді жинау үшін халықаралық деңгейде мойындалған бірнеше диагностикалық құралдар қолданылды: спорттық тәжірибелер арқылы оқушылардың жеке даму деңгейін анықтауға бағытталған Жасөспірімдердің тәжірибелерін зерттеу сауалнамасы (YES 2.0), Жасөспірімдердің физикалық белсенділік сауалнамасы (PAQ-A), ол физикалық жаттығулардың жиілігін бағалауға бағытталған. Сапалық зерттеу бұл үрдісті растады: мұғалімдер мен жаттықтырушылар спортпен тұрақты түрде айналысатын оқушылар жауаптырақ, командада жұмыс істеуге бейім және мектеп өміріне белсенді қатысатынын атап өтті. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, қоғамдық спорт клубтары оқушылардың бос уақытын мағыналы өткізудің тиімді тәсілі ғана емес, сонымен қатар олардың жеке дамуына, әлеуметтік дағдыларына және салауатты өмір салтына да үлес қосады.

Проводимые в настоящее время реформы в системе образования направлены не только на повышение академической успеваемости учащихся, но и на обеспечение их всестороннего личностного, социального и гражданского развития. В этом контексте особое значение имеет научное исследование образовательного и развивающего потенциала школьной среды обучения, в том числе общественных спортивных клубов. Цель данного исследования – сравнить опыт Казахстана и Китая, определить роль общественных спортивных клубов в образовательном и развивающем потенциале учащихся, а также оценить их влияние на такие показатели, как социальная адаптация и мотивация к обучению. В ходе исследования оценивались социальная адаптируемость и мотивация к обучению. Исследование проводилось в 2024–2025 годах с использованием смешанных методов. Дизайн исследования дополнял количественные и качественные методы. В рамках сравнительного анализа были изучены организационные структуры, содержание услуг, механизмы управления и формы школьных общественных спортивных клубов в Казахстане и Китае. Для сбора эмпирических данных использовались несколько международно признанных диагностических инструментов: анкета «Опыт молодежи в спорте» (YES 2.0), направленная на определение уровня личностного развития учащихся через спортивный опыт, Анкета физической активности подростков (PAQ-A), направленная на оценку частоты занятий физическими упражнениями. Качественное исследование подтвердило эту тенденцию: учителя и тренеры отметили, что ученики, регулярно занимающиеся спортом, более ответственны, более склонны работать в команде и более активно участвуют в школьной жизни. Результаты исследования показали, что общественные спортивные клубы являются не только эффективным способом для учеников с пользой провести свободное время, но и способствуют их личностному развитию.