DOI: 10.31811/ojomus.1938090 ISSN: 2536-4421

Teke yöresinde kullanılan davul ve zurna çalgılarının terminolojik çeşitliliği ve yapısal özellikleri

Ali Bedel, Cengiz Şengül
Bu çalışma, Teke yöresinde kullanılan davul ve zurna çalgılarının terminolojik çeşitliliğini ve yapısal özelliklerini, yörede bu geleneği sürdüren icracıların görüşleri doğrultusunda incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, davul ve zurna çalgılarının yerel adlandırmaları ve yapısal özellikleri ele alınarak söz konusu çalgıların yöreye özgü kullanım biçimleri ortaya konulmuştur. Araştırma, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde tasarlanmış olup kültür analizi (etnografya) yaklaşımı benimsenmiştir. Bu doğrultuda müzik etnografisi, araştırmanın metodolojik temelini oluşturmuştur. Veriler, görüşmeler ve ilgili dokümanlar aracılığıyla toplanmış; Antalya, Burdur, Isparta, Muğla, Afyon ve Denizli illerini kapsayan Teke yöresinde toplam 45 kaynak kişi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, davul ve zurna çalgılarının ve bu çalgılara ait bölümlerin yörede farklı yerel adlarla ifade edildiği ve bu durumun sözlü kültüre dayalı aktarım süreçlerinin bir yansıması olarak terminolojik çeşitliliği ortaya koyduğu belirlenmiştir. Yapısal açıdan ise davulların genellikle küçük (cura) formda, zurnaların ise cura zurna, orta zurna ve orta kaba zurna olmak üzere üç temel sınıflandırma içerisinde kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalgı yapımında kullanılan malzemelerin büyük ölçüde doğal kaynaklara dayandığı, ancak modern süreçte sentetik malzemelerin kullanımının da yaygınlaştığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, Teke yöresi davul ve zurna geleneğinin geleneksel yapısını korumakla birlikte değişen sosyo-kültürel koşullar doğrultusunda dönüşüm geçiren dinamik bir yapı sergilediğini göstermektedir.

More from our Archive