DOI: 10.59372/turajas.1943327 ISSN: 2667-4491

Türkiye'nin Ekonomik Performansı ve Küresel Barış Performansının Karşılaştırmalı Analizi: Entropi-MAXC Tabanlı ALPAS Modeli

Şeyda Ünver, Yusuf Kahreman
Show PDF Cite
Bu çalışma, makroekonomik istikrarın yalnızca ekonomik göstergelerle değil, küresel barış göstergeleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği yaklaşımından hareketle, Türkiye’nin 2008–2024 dönemine ait ekonomik performansı ile küresel barış performansını karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Bu doğrultuda, Entropi, MAXC ve ALPAS yöntemlerini entegre eden bütünleşik bir ÇKKV (Çok Kriterli Karar Verme) modeli önerilmektedir. Model kapsamında kriter ağırlıkları Entropi ve MAXC (MAXimum of Criterion) yöntemleriyle belirlenmiş ve doğrusal ortak ağırlıklandırma yaklaşımıyla birleştirilmiştir. Nihai performans sıralamaları ise ALPAS (ALternative Prioritization and Assessment System) yöntemi aracılığıyla elde edilmiştir. Bulgular, ekonomik performans açısından döviz kuru, enflasyon ve işsizlik oranının en yüksek ağırlığa sahip kriterler olduğu sonucuna ulaşılırken, küresel barış performansı açısından ise girilen dış ve iç çatışmaların en yüksek önem düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre Türkiye’nin ekonomik performansı 2014 yılında en yüksek seviyeye ulaşırken, en düşük performans 2015 yılında gözlemlenmiştir. Küresel barış performansında ise en iyi yıl 2008, en zayıf yıl ise 2022 olarak tespit edilmiştir. Özellikle 2020 sonrası dönemde her iki performans göstergesinin de gerilediği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, küresel barış düzeyindeki bozulmaların ekonomik kırılganlığı artırdığını ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, sürdürülebilir büyüme için fiyat istikrarının sağlanması ve dış politikada riskleri azaltan stratejilerin benimsenmesi önerilmektedir.

More from our Archive