DOI: 10.30586/pek.1992503 ISSN: 2587-2567

Türkiye’de Finansal Yakınsama Dinamikleri: Finansal Gelişme, Kurumlar ve Piyasalardan Wavelet-Fourier ADF Kanıtları

Muhammet Karalı, Serhat Çamkaya
Bu çalışma, 1980–2020 döneminde Türkiye’de finansal yakınsama hipotezinin geçerliliğini, finansal gelişme açısından başat ülkelerden biri olan Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Analiz, yalnızca genel finansal gelişme endeksiyle sınırlı tutulmayarak finansal kurumlar ve finansal piyasalar alt bileşenlerini de kapsamakta ve böylece çok boyutlu bir değerlendirme sunmaktadır. Metodolojik olarak Türkiye ile ABD arasındaki fark serilerine, hem orijinal düzeyde hem de Wavelet ayrıştırmasıyla elde edilen kısa, orta ve uzun vadeli bileşenler üzerinden Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Fourier Augmented Dickey-Fuller (FADF) birim kök testleri uygulanmıştır. FADF testi, yapısal kırılmaların zamanı ve biçimi önceden belirlenmeden yumuşak geçişlerin dikkate alınmasına olanak sağlarken, Wavelet yöntemi yakınsama dinamiklerinin farklı zaman ölçeklerinde incelenmesini mümkün kılmaktadır. Bulgular, orijinal serilerde finansal gelişme ve finansal kurumlar açısından yakınsama hipotezinin desteklenmediğini, finansal piyasalar için ise yalnızca zayıf düzeyde yakınsama bulunduğunu göstermektedir. Buna karşılık Wavelet ayrıştırması sonucunda kısa, orta ve uzun vadeli bileşenlerin tamamında finansal gelişme, finansal kurumlar ve finansal piyasalar bakımından yakınsama tespit edilmiştir. Sonuçlar, Türkiye’de finansal yakınsamanın zaman ölçeğine ve frekans bileşenlerine duyarlı olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, kısa vadede makrofinansal istikrarın korunmasının, orta ve uzun vadede ise finansal kurumların etkinliğini ve sermaye piyasalarının derinliğini artırmaya yönelik politikaların önemine işaret etmektedir.