DOI: 10.30586/pek.1890246 ISSN: 2587-2567

Türkiye Ekonomisinde Dışa Bağımlılık ve Büyüme İlişkisi: Reel Efektif Döviz Kurunun Koşullu Etkisi

Mehmet Aslan
Show PDF Cite
Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde dışa bağımlılık ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi ticaret bağımlılığı (TRD), yabancı yatırım stoku bağımlılığı (NVST), dış borç bağımlılığı (DBT) ve reel efektif döviz kuru (lnREER) değişkenleri üzerinden incelemektedir. 1990–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış ve dış entegrasyonun gelir boyutunu daha iyi yansıtmak amacıyla ekonomik performans göstergesi olarak gayrisafi milli gelirin logaritması (lnGNI) tercih edilmiştir. Analizde yapısal değişimleri ve küçük örneklem yanlılığını dikkate almak için Fourier Bootstrap ARDL yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Temel model sonuçlarına göre ticaret bağımlılığı geliri azaltıcı, yatırım bağımlılığı artırıcı, dış borç ise büyümeyi baskılayıcı etki yaratırken reel efektif döviz kuru destekleyici bir rol oynamaktadır. Ticaret bağımlılığı ile döviz kuru etkileşimi modele eklendiğinde, ticaretin büyüme üzerindeki etkisinin kur dinamiklerine bağlı olarak değiştiği görülmektedir. Sonuçlar, dışa bağımlılık kanallarının bağımsız işlemediğini ve makro fiyat koşullarının bu ilişkileri dönüştürdüğünü göstermektedir. Bulgular, Türkiye için kur uyumlu ticaret politikalarının, sürdürülebilir borç yönetiminin ve üretken yabancı yatırım stratejilerinin önemini ortaya koymaktadır.

More from our Archive