DOI: 10.26650/iuturkiyat.1867717 ISSN: 2651-3188

Türk Atasözlerinde Kardeşlik Kavramı

Ertuğrul Alemdar
Show PDF Cite
Atasözleri uzun gözlem, deneyim ve yaşantılara dayanır. Onu üreten milletin evrene ve yaşama bakışını yansıtır ve kültüründen izler taşır. Öğüt verme amacını taşıyan felsefi ve hikmetli özlü sözler olan atasözleri, halka mal olmuştur. Mecazi ve metaforik anlamlara sahiptir. Şiirle yakından ilişki içinde olan atasözleri en eski edebî tür kabul edilir.Halkın ürünü kabul edilen atasözlerinin mutlaka bir ilk söyleyeni, müellifi vardır ancak sözlü kültür ortamında üretilen bu sözler yüzyıllar içerisinde değişip son hâlini alarak milletin eseri olur. Verdikleri mesajlar açısından o milletin katıldığı, onayladığı atasözleri millet hafızasında saklanarak yok olmaktan kurtulur, varlığını sürdürür. Milletin onaylamadığı ya da konu hakkındaki yargısının değiştiği atasözleri kullanımdan düşer ve unutulur. Bu durum işlek bir şekilde kullanılan atasözlerinin onu yaşatan milletin tamamının ya da bir kısmının dünya görüşünü yansıttığını gösterir. Atasözlerinin verdikleri mesajlar bazen çağdaş değerlerle, hatta başka bazı atasözlerinin mesajlarıyla çelişebilir. Bu durum o milletin bazı değer yargılarının değiştiğini ya da hâlâ toplum içinde söz konusu mesajı destekleyen kesimlerin var olduğunu gösterebilir.Çalışmada beş atasözleri sözlüğü taranarak “kardeş” ile ilgili atasözleri tespit edilmiş, bu atasözleri verdikleri mesajlar açısından değerlendirilerek Türk atasözlerindeki kardeş kavramına bakış tespit edilmeye çalışılmıştır.

More from our Archive