DOI: 10.51726/jlr.1882749 ISSN: 2602-4578

Türkçe Araştırma Makalelerinde Atıf Türleri ve Eylemleri

Dursun Demir
Akademik metinlerin en önemli ve ayırt edici özelliklerinden biri, diğer araştırmalara uygun biçimde atıfta bulunmaktır. Atıf yapıldığında okuyucuya hem bilginin kaynağı gösterilerek araştırmanın güvenirliliği artırılmış hem de ilgili konuda daha fazla araştırma yapmak isteyenlere hazır bir kaynak sunulmuş olmaktadır. Bu çalışma; dilbilim, tarih, iktisat, mimarlık ve mühendislik alanlarındaki 34 araştırma makalesinden oluşan 270.000 kelimelik bir derlemde, atıf türleri ile eylemlerinin beş farklı disiplindeki dağılımını incelemektedir. Bulgular hem atıf türlerinde hem de disiplinler arası kullanılan atıf eylemlerinin sayısı ve türünde dikkat çekici benzerlik ve farklılıkların olduğunu ortaya koymuştur. Tarih makaleleri hariç tutulduğunda, genel bir eğilim olarak sosyal bilimlere ait makalelerde bütünleşik atıfların, sayısal bölümlerdekilerde ise bütünleşik olmayan atıf türlerinin daha sık kullanıldığı belirlenmiştir. Bölümler, bütünleşik atıf türlerinde ayrışmasına rağmen bütünleşik olmayan atıf kullanımlarında homojen bir görüntü sergilemektedir. “Belirt-, ifade et-, söyle-” ve “kullan-” gibi atıf eylemleri tüm bölümlerde sıkça kullanılırken disiplinlere özgü belirli eylemlerin de öne çıktığı saptanmıştır. Yazarlar, çoğunlukla, alıntı yaptıkları kaynağa karşı tarafsız bir duruş gösteren atıf eylemlerini tercih etmektir. Elde edilen bulguların, akademik yazma derslerinde öğrencilerin atıf farkındalıklarını geliştirmeye yönelik çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.

More from our Archive