DOI: 10.30586/pek.1641216 ISSN: 2587-2567

Sebilürreşad Dergisi’nde Gayrimüslim İmgesi

Berna Karaloğlu
Show PDF Cite
19. yüzyılda geleneksel formundan sıyrılarak ideolojik boyuta taşınan İslamcılık, Cumhuriyet’in inşası döneminde geçirdiği uzun bir kesinti sonrasında II. Dünya Savaşı’nı müteakip tekrar canlanma dönemine girmiştir. İslamcı fikriyatın filizlendiği en önemli mecra ise İslamcı dergiler olmuştur. Türk siyasal hayatında Sebilürreşad dergisi, İslamcı ideoloji doğrultusunda neşredilen önde gelen dergiler arasındadır. 1948 yılında yayımlanmaya başlayan ve uzun yıllar neşredilen dergi, İslamcı zihin dünyasının sesi olarak ön plana çıkmıştır. Bu çalışma, 1940’lı yılların ikinci yarısından itibaren görünürlük kazanan İslamcı düşüncenin temsilcilerinden olan Sebilürreşad Dergisi’ndeki gayrimüslim imgelerini incelemektedir. Müslüman kimliğin karşısında konumlandırılan ve “öteki” olarak tasavvur edilen gayrimüslimlerin ele alındıkları söylemlerin incelenmesi, Soğuk Savaş dönemine dair İslamcı zihniyetin kodlarını sunması bakımından dikkate değerdir. Sebilürreşad’da Hristiyanlık ve Yahudiliğin ele alındığı bağlamın ve derginin “öteki”ye dair yaklaşımlarının, İslamcı kimliğin zihin dünyasını ve döneme dair temel kaygılarını anlama noktasında katkı sunması umulmaktadır. Dinî ve ideolojik bir tehdit unsuru olarak inşa edilen gayrimüslimler, aynı zamanda Müslüman Türk kimliğinin de şekillenmesine yön veren bir çerçeve olmuştur. Yahudilik, özellikle masonluk, komünizm ve beynelmilelcilik gibi kavramlarla ilişkilendirilmiş; Hristiyanlık ise, misyonerlik faaliyetleri bağlamında bir düşman portresine oturtulmuştur. Gayrimüslim imgesi, dinî bir boyutunun yanında aynı zamanda dönemin Soğuk Savaş koşullarının etkisi içerisinde incelenmiştir. Böylelikle, uluslararası atmosferin toplumsal inşa süreçlerine yönelik etkisi ve İslamcı perspektifte “öteki”ye dair yaklaşımların siyasal ve kültürel bağlam içerisindeki yeri analiz edilmiştir.

More from our Archive