DOI: 10.32328/turkjforsci.1872903 ISSN: 2618-6616

Peyzaj geçirgenliği ve tür gözlemlerinin bütünleşik kullanımıyla ekolojik koridorların belirlenmesi: Tavas, Denizli

Ali Ünver, Fatma Sarun
Show PDF Cite
Bu çalışmanın amacı, uzaktan algılama verileri ile açık erişimli tür gözlem kayıtlarının bütünleşik biçimde değerlendirilmesi yoluyla Denizli ili Tavas ilçesi için potansiyel ekolojik koridorların belirlenmesidir. Bu kapsamda, Sentinel-2 uydu görüntülerinden türetilen normalize edilmiş fark bitki örtüsü indeksi (NDVI) ile Dynamic World v1 (2025 epoch) arazi örtüsü veri seti kullanılarak habitat uygunluğu modellenmiştir. Habitat uygunluk yüzeyi, vejetasyon yoğunluğu ve arazi örtüsü bileşenlerinin ağırlıklı birleşimiyle oluşturulmuş; elde edilen yüzey tersine çevrilerek tür hareketini temsil eden bir maliyet yüzeyi tanımlanmıştır. Potansiyel ekolojik koridorlar en düşük maliyetli yol (least-cost path,LCP) analizi aracılığıyla ortaya konulmuştur. Modelleme sürecine, GBIF ve iNaturalist platformlarından elde edilen ve mekânsal doğrulamadan geçirilen tür gözlem kayıtları dâhil edilmiştir. Ayrıca farklı ağırlık kombinasyonları kullanılarak duyarlılık analizleri gerçekleştirilmiş ve model çıktılarının parametre değişimlerine verdiği tepkiler değerlendirilmiştir. Arazi örtüsü ve habitat uygunluğu analizleri, çalışma alanının belirgin bir peyzaj heterojenliğine sahip olduğunu göstermiştir. Tür gözlem kayıtlarının özellikle ormanlık ve yarı doğal alanlarda yoğunlaştığı belirlenmiştir. LCP analizleri sonucunda, ilçenin kuzey ve güney kesimleri arasında uzanan ve büyük ölçüde ağaçlık alanlar boyunca süreklilik gösteren baskın bir potansiyel ekolojik koridor tanımlanmıştır. Duyarlılık analizleri, orta düzey eşik değerlerinde koridor güzergâhlarının mekânsal tutarlılığının büyük ölçüde korunduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, uzaktan algılama temelli habitat göstergelerinin açık erişimli tür gözlem verileriyle birlikte kullanılmasının, ekolojik koridorların işlevsel bağlantılılığını daha gerçekçi ve bütüncül biçimde temsil edebildiğini göstermektedir.

More from our Archive