DOI: 10.26650/sty.2026.1863948 ISSN: 2717-6940

Modernist Soyut Sanatın Epistemolojik Sınırlarında Bir Soyutlama Örneği Olarak Hilma af Klint

Bengisu Bayrak Shahmiri
Show PDF Cite
Bu çalışma, modernist soyut sanat kuramının epistemolojik sınırlarının Hilma af Klint'in (1862–1944) sanat tarihi kanonu içindeki tartışmalı konumunu nasıl belirlediğini ve sanatçının spiritüel, metafizik ve botanik çıkışlı soyutlama anlayışının hangi bilgi biçimlerini ürettiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenine dayanan bu çalışmada birincil kaynak olarak Hilma af Klint Vakfı arşivi, sanatçının defterleri ile MoMA, Moderna Museet ve Guggenheim'ın kurumsal yayınları; ikincil kaynak olarak ise modernist sanat kuramına ilişkin temel metinler ve güncel akademik literatür kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yoluyla seçilen Doğa Çalışmaları, Çiçekler Yosunlar ve Likenler, Atom ve On En Büyük serilerinden belirli örnekler ikonografik çözümleme ve epistemolojik bağlamlandırma yöntemleriyle incelenmiştir. Araştırmanın bulguları, af Klint etrafındaki tartışmanın kronolojik bir öncüllük meselesinden önce modernist kanonun rasyonel, seküler ve özerk bilgi biçimlerini meşru, spiritüel ve kolektif olanı ise marjinal saymasından kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Sanatçının pratiği, görünür ile görünmezi, bilimsel gözlemi ve spiritüel araştırmayı tek bir düzlemde buluşturan çok katmanlı bir bilgi üretme biçimi olarak tanımlanmaktadır. Bu pratik; iklim krizi, antroposen tartışmaları ve feminist epistemolojinin sanat üretiminde belirleyici hale geldiği günümüz bağlamında disiplinlerarası bir referans noktası olarak güncelliğini korumaktadır.

More from our Archive