MELİSSA (MELİSSA OFFİCİNALİS) VƏ MAYASARMAŞIĞI OTU (HUMULUS LUPULUS) BİTKİSİNDƏN ALINMIŞ BİOLOJİ AKTİV QARIŞIQLARIN KƏSKİN TOKSİKLİYİNİN TƏDQİQİ

Məqalə rozmarin və sarı kantaron bitkilərindən əldə edilmiş bioloji fəal qarışıqların kəskin toksikliyinin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. Bu məqsədlə, hər iki bitkidən alınan bioloji fəal qarışıqlar, bədən çəkisi 170–200 q olan ağ siçovullara (erkək və dişi) və 16–22 q olan ağ siçanlara, bədən çəkisinə görə 50 mq/kq-dan 1000 mq/kq-a qədər dozalarda intraperitoneal (qarın boşluğuna) yolla yeridilmişdir. Hər qrupda 5 erkək və 5 dişi heyvan olmuşdur. 72 saat ərzində heyvanların vəziyyəti, davranış xüsusiyyətləri, hərəki aktivliklərinin intensivliyi və xarakteri, qıcolmaların sayı və xarakteri, davranış koordinasiyası, skelet əzələlərinin tonusu, tənəffüs hərəkətlərinin dərinliyi və tezliyi, ürək döyünmə ritmi, xəz və dərinin vəziyyəti, selikli qişaların rəngi, bəbəklərin ölçüsü, quyruğun vəziyyəti, nəcisin konsistensiyası və miqdarı, sidik ifrazının tezliyi, sidiyin rəngi, su və qidaya olan tələbat, həmçinin toxunma, səs və işıq qıcıqlarına qarşı reaksiyalar vizual olaraq qiymətləndirilmişdir. Tədqiqatımızın nəticəsində belə bir qənaətə gəldik ki, melissa və adi mayaotu bitkilərindən əldə edilmiş bioloji fəal qarışıqlar 50 mq/kq-dan 1000 mq/kq-a qədər doza aralığında təcrübə heyvanlarında ölümə səbəb olmamışdır; buna görə də LD-50 (orta ölümcül doza) göstəricisini müəyyən etmək mümkün olmamışdır. Bunu, həmin bitkilərdən alınan bioloji fəal qarışıqların zəif toksik təsiri ilə izah etmək olar.