DOI: 10.30586/pek.1931348 ISSN: 2587-2567

Mavi Ekonomi mi, Okyanus Gaspı mı? Kapitalist Balıkçılıkta Birikim, Ekoloji ve Emek

Umut Ulukan
Show PDF Cite
Bu çalışma, son yıllarda uluslararası politika belgelerinde hegemonik bir konuma yerleşen “mavi ekonomi” ve “mavi büyüme” söylemlerini eleştirel politik ekonomi perspektifinden analiz etmektedir. Makale, bu söylemlerin denizlerdeki kapitalist birikim süreçlerini meşrulaştıran ideolojik çerçeveler olarak işlediğini ve ekolojik tahribat ile emek sömürüsünü görünmez kıldığını ileri sürmektedir. Bu doğrultuda çalışma, balıkçılık sektörünü birikim, ekoloji ve emek arasındaki ilişkiler üzerinden ele almaktadır. İlk olarak mavi ekonomi söyleminin tarihsel ve kurumsal gelişimi incelenmekte, kavramın sürdürülebilirlik ve yönetişim dili aracılığıyla depolitize edici bir işlev gördüğü tartışılmaktadır. Ardından kapitalist balıkçılık, “okyanus gaspı” ve “okyanusal birikim” çerçevesinde analiz edilerek deniz kaynaklarının metalaştırılması, erişim rejimlerinin yeniden düzenlenmesi ve yeni meta sınırlarının açılması süreçleri ele alınmaktadır. Bu bağlamda ekolojik kriz, “metanın trajedisi” ve “metabolik çatlak” kavramları üzerinden değerlendirilmektedir. Son olarak emek rejimleri yaklaşımı temelinde balıkçılık sektöründeki emek süreçleri ve sömürü biçimleri incelenmektedir. Çalışma, balıkçı teknelerinin üretim ve yaşam mekânlarının iç içe geçtiği, göç, borç ilişkileri ve güvencesizlik üzerinden sömürünün derinleştiği özgül alanlar olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, mavi ekonomi söyleminin sürdürülebilir büyüme vaadi yapısal bir çelişki taşıdığı ve kapitalist birikim süreçlerinin ayrılmaz bir parçası olarak ele alınması gerektiği savunulmaktadır.

More from our Archive