DOI: 10.31811/ojomus.1909148 ISSN: 2536-4421

Müzikal algının söylemsel haritası: 5. Sınıf öğrencilerinin rap ve klasik müziğe yönelik metaforik betimlemeleri

Rengin Destina Elbaş, Ersin Turhal
Bu araştırma 5.sınıf öğrencilerinin rap müzik ve klasik müzik türlerine ilişkin düşüncelerini metaforlar yoluyla incelemektedir. Araştırmanın amacı, ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin rap müzik ve klasik müzik türlerine ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla analiz edip sistematik olarak bulgular ortaya koymak ve bu bulguları ilgili literatür kapsamında tartışmaktır. Bu araştırmada katılımcıların; müzikal armoni, tekseslilik-çokseslilik, tarihi, dinleyicilerinin sosyo-ekonomik açıdan zıt özellikleri, kullanılan çalgıların farklılığı, teknolojik ögeleri kullanma durumu ve bunlara benzer birçok açıdan birbirlerine karşıt müzikal özelliklerde iki farklı müzik türü olan rap müzik ve klasik müzik türleri üzerine çalışma yürütülmüştür. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseninin kullanılması uygun bulunmuştur. Çalışmada veriler 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Osmaniye ilinde toplanmıştır. Kolaydan örnekleme yöntemi ile oluşturulan çalışma grubu, 5. sınıfta öğrenim gören (n:115) öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verileri iki soru barındıran açık uçlu formlar yoluyla toplanmıştır. Çalışmada katılımcıların “Rap müzik ... gibidir, çünkü ...” ve “Klasik müzik ... gibidir, çünkü ...” cümlelerinin boşluklarını tamamlamaları istenmiştir. Veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; oluşturulan metaforlar benzer temalar altında toplanarak kavramsal kategorilere ayrılmıştır. Bulgular, öğrencilerin her iki müzik türünü farklı duyuşsal ve bilişsel temsillerle algıladıklarını göstermiştir. Rap müzik için daha çok dinamizm, özgürlük, bireysel ifade ve çağdaşlık temaları öne çıkarken; klasik müzik için huzur, geleneksellik, disiplin ve derinlik gibi kavramlar ön plana çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda müzik eğitimi programlarının öğrenci bu türlere yönelik algılarının dikkate alınması, yeni oluşturulacak öğretim programlarında öğrencilerin farklı müzik türlerini keşfetmelerine olanak tanıyacak şekilde çeşitlendirilmesi, bu ve diğer müzik türlerini iyi örneklerini dinleme ve anlamlandırmaya yönelik düşünceler üretilmesi önerilmektedir.

More from our Archive