DOI: 10.53501/rteufemud.1760466 ISSN: 2687-2315

Karbonatlı Kayaçların Mekanik Dayanımının Bir Göstergesi Olarak Renk Uzayı Yöneliminin İnce Kesit Görüntüleri ile Değerlendirilmesi

Candan Alptekin
Show PDF Cite
Bu çalışmada, kireçtaşı ve dolomit türü karbonat kayaçların renk uzayı bileşenleri (RGB: Kırmızı, Yeşil, Mavi; HSV: Ton, Doygunluk, Parlaklık) ile tek eksenli basınç dayanımı (UCS) arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu kapsamda, açık ocak işletmelerinden temin edilen kayaç örnekleri, önce dayanım testleri için blok örnekler hâlinde değerlendirilmiş, ardından ince kesitler hâlinde hazırlanarak görüntü işleme teknikleriyle analiz edilmiştir. Kaya dayanımı, özellikle mühendislik uygulamalarında (örneğin tünelcilik, temel tasarımı vb.) jeolojik ortamın doğru tanımlanması ve uygun madencilik yöntemlerinin belirlenmesi açısından kritik bir parametredir. Bu nedenle, dayanım değerlerinin sadece mekanik testlerle değil, aynı zamanda mineralojik ve petrografik gözlemlerle de desteklenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda, ince kesit görüntülerinin dijital analizi ile renk uzayı parametreleri kullanılarak kayaç dayanımının öngörülmesi, hızlı ve etkili bir alternatif yöntem olarak değerlendirilmektedir. Çalışma sonuçları, bazı renk uzayı parametrelerinin UCS ile yüksek düzeyde korelasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle, parlaklık değeri (V) ile UCS arasında R² = 0,8835; kırmızı bileşeni (R) ile UCS arasında R² = 0,8664 ve yeşil bileşeni (G) ile UCS arasında R² = 0,8452 düzeyinde anlamlı korelasyonlar belirlenmiştir. Buna karşılık, mavi bileşeni (B), ton (H) ve doygunluk (S) parametreleri ile UCS arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Elde edilen bulgular, renk uzayı yönelimlerinin, kayaçların mineralojik bileşimleriyle ilişkili olarak dayanım özelliklerinin belirlenmesinde potansiyel bir gösterge olabileceğini ortaya koymakta ve bu yöntemin mühendislik jeolojisi ile jeoteknik uygulamalarda destekleyici bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

More from our Archive