DOI: 10.30586/pek.1961002 ISSN: 2587-2567

Küresel Vergi Rekabeti ve Vergi Cennetleri Üzerine Değerlendirmeler

Nergis Feride Kaplan Dönmez
Çalışma, küreselleşme ve bilgi-iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte artan uluslararası sermaye hareketliliğinin vergi rekabeti üzerindeki etkilerini incelemektedir. Devlet egemenliğinin temel unsurlarından biri olan vergi politikaları, artık yalnızca ulusal dinamiklerle değil, diğer ülkelerin uygulamalarıyla karşılıklı etkileşim içinde şekillenmektedir. Sermaye gibi yüksek hareket kabiliyetine sahip üretim faktörlerinin vergilendirilmesinde ülkeler arasında artan rekabet, doğrudan ve dolaylı yatırımları çekme amacı taşımaktadır. Çalışmada, bu rekabet ortamının önemli bir unsuru olarak vergi cennetleri ele alınmaktadır. Düşük ya da sıfır vergi oranları, sınırlı şeffaflık ve zayıf düzenleyici çerçeveleri sayesinde bu bölgeler, çok uluslu şirketler ve yüksek gelirli bireyler tarafından yoğun biçimde kullanılmaktadır. Çalışmanın temel sorunsalı; vergi cennetlerinin yarattığı matrah erozyonunun vergi yükünü hareketli sermayeden hareket kabiliyetleri sınırlı olan emeğe kaydırması ve gelişmekte olan ülkelerde yarattığı asimetrik mali kırılganlıktır. Seçilmiş OECD ülkeleri ve Türkiye verileri, kurumlar vergisi oranlarındaki belirgin düşüşe tezat olarak gelir vergisi oranlarının korunmasının vergi yükünü emek aleyhine dönüştürdüğünü doğrulamaktadır. Ayrıca Türkiye analizi, vergileme kapasitesi sınırlı ekonomilerin bu kayıplar karşısında daha yüksek bir riske maruz kaldığını göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, vergi cennetleriyle mücadelenin yalnızca oran indirimleriyle değil; uluslararası otomatik bilgi değişimi, şeffaflık ve iki aşamalı vergileme gibi bağlayıcı mekanizmalarla mümkün olabileceğini savunmaktadır.