DOI: 10.31811/ojomus.1831953 ISSN: 2536-4421

Halk türkülerinin çocuk müzik eğitiminde kullanılabilirliğinin farklı değişkenler aracılığıyla incelenmesi: 1,5-2 ses aralıklı türküler örneklemi

Eren Durmaz, Sami Emrah Gerekten
Halk türküleri, kültürel aktarım, sosyalleşme ve kişilik gelişimine olan katkılarıyla uzun süredir müzik eğitiminde değerlendirilen olanaklardan biri olmuştur. Bu eğilim, son dönemde, çocuk müzik eğitimi alanında da artış göstermektedir. Halk türkülerinin çocuk müzik eğitiminin temel prensipleri doğrultusunda öğretim sürecinde özellikle çocukların bilişsel, duyuşsal ve psikomotor hazırbulunuşluk seviyelerine uygun bir şekilde kullanılabilmesi için makam, usûl, ritmik kurulum ve sözel bağlamdaki içeriklerinin değerlendirilmesinin öğreticiye önemli ipuçları sunması mümkündür. Bu araştırma repertuvarda yer alan 1,5-2 ses genliğine sahip türküler örnekleminde halk türkülerinin çocuklara yönelik müzik eğitiminde kullanılabilirliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden biri olan belge analizi tekniği kullanılarak repertuvardaki türküler taranmış ve belirlenmiş ölçütlere göre uygun örnekler sıralanmıştır. Örneklem, ses aralığı, perde sayısı, ölçü sayısı, ritmik kurulum, usûl, makam ve sözlerinin somut işlemler dönemine uygunluğu gibi başlıklarda incelenmiştir. Araştırma türkülerin baskın şekilde 4/4 ve 12/8 ölçü sayılarıyla repertuvara kaydedildiğini fakat ritmik yapıların çok çeşitli ve önemli bir kısmının aksak yapıda olduğunu göstermiştir. Ayrıca türkülerin yoğunlukla Nevâ ve Çargâh makamında olduğu görülmüştür. Türkülerin sözleri incelendiğinde ise somut dönemdeki çocukların doğrudan ve rahatlıkla anlayabileceği türkü dörtlüklerinin %46,94’lük bir orana sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulguları halk türkülerinin mevcut dokümanlar üzerinden çocuk müzik eğitiminde doğrudan kullanımının sevgi, özlem, dostluk, doğa ve sevinç gibi insan ilişkisi ve insan doğa teması barından değişkenler bakımından uygun olduğunu göstermektedir. Fakat dini içerik ve soyut içerik gibi işlem öncesine uygun olmayan temaların da bazı türkü dörtlüklerinde yer alması ayrıca şiddet, cinsellik, ölüm imgeleri gibi olumsuz örnek oluşturabilecek olguları içermesi nedeniyse çocuk müzik eğitiminde kullanmadan önce bazı önlemler almayı gerektirmektedir.

More from our Archive