DOI: 10.54733/smar.1924986 ISSN: 2718-1081

Hakikat Ötesi Çağda Tersine Sömürgecilik: Yapay Zekâ Destekli Nefretin Sosyo-Politiği

Canan Çetin
Show PDF Cite
Bu çalışma, üretken yapay zekâ (AI) araçlarının küresel ölçekte yaygınlaşmasıyla birlikte dezenformasyonun teknik bir veri hatası olmaktan çıkıp; platform ekonomileri, duygulanımsal performanslar ve estetik rejimler üzerinden işleyen karmaşık bir dolaşım mekanizmasına dönüşümünü siyasal sosyoloji perspektifiyle incelemektedir. Literatürdeki teknik odaklı yaklaşımların aksine bu araştırma, yapay zekâ destekli içerik üretiminin toplumsal kökenlerine ve ekonomik motivasyonlarına odaklanmaktadır. Bu çerçevede, 2025 yılında Birleşik Krallık’taki göçmen karşıtı öfkeyi besleyen aşırı sağcı yapay zekâ üretimlerinin aslında Sri Lanka merkezli bir içerik ağı tarafından ticari amaçlarla üretildiğini ortaya koyan ‘King of Slop’ vakası mercek altına alınmaktadır. Araştırma, tekil ve bütüncül örnek olay deseniyle tasarlanmış olup X ve YouTube üzerindeki kullanıcı etkileşimlerinden oluşan 243 birimlik veri setini tematik analiz tekniğiyle çözümlemektedir. Bulgular, dezenformasyonun epistemolojik statüsünün değiştiğini; kullanıcıların içeriklerin teknik sahteliğini (AI üretimi olduğunu) bilseler dahi, bu görselleri kendi siyasal kaygılarını, beyaz mağduriyeti anlatılarını ve yerli-yabancı dikotomisini doğrulayan bir hissedilen doğruluk zemini olarak kabul ettiklerini göstermektedir. Bu süreçte tersine sömürgecilik, kullanıcıların kimin kimden kazandığını tartışırken başvurduğu söylemsel bir figür olarak ele alınmaktadır. Küresel Güney’de üretilen yapay videoların Küresel Kuzey’in kültürel korkularını ve demografik paniklerini paraya çevirdiği düzenek, bu figürün beslendiği zemini oluşturmaktadır. Sonuç olarak çalışma, yapay zekâ destekli nefretin tesadüfi bir sapmanın da ötesinde; ırksal, sınıfsal ve ekonomik dinamiklerin platform kapitalizminin algoritmik mantığıyla harmanlandığı yeni bir anlamlandırma rejimi olduğunu ileri sürmektedir.

More from our Archive