DOI: 10.29132/ijpas.1775441 ISSN: 2149-0910

Geleneksel ve modern halıların fotogrametri tabanlı 3B modellenmesi ve sanal müze ortamında sunumu

Yunus Kaya, Abdurahman Yasin Yiğit
Halılar, tarihsel ve kültürel değerleriyle sadece birer zanaat ürünü değil; aynı zamanda kimlik taşıyıcı kültürel nesnelerdir. Ancak bu tür eserlerin fiziksel olarak sergilenmesi gerek mekânsal kısıtlar ve koruma zorlukları nedeniyle günümüzde giderek daha güç hâle gelmektedir. Özellikle kırılgan, tekil ve yüksek kültürel değere sahip objelerin yerinde korunarak aynı zamanda geniş kitlelerle buluş-tu-rulması, güncel bir sergileme sorunsalı olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, dijital teknolojilerle fiziksel temas gerektirmeyen hem de bilgiye eş zamanlı erişim sunan alternatif sergileme yöntemlerine duyulan ihtiyaç artmaktadır. Bu çalışma, geleneksel ve modern desenli halılardan oluşan, farklı boyut ve şekillerdeki 10 halının fotogrametri yöntemiyle üç boyutlu (3B) olarak modellenmesini, çevrim içi bir dijital müze ortamında sergilenmesini ve her halıya özgü kültürel bilgilerin kullanıcıya etkileşimli biçimde sunulmasını amaçlamaktadır. Elde edilen dijital modeller, yüksek görsel kalite ve metrik doğruluk sağlamış; fiziksel ölçümlerle yapılan karşılaştırmalar sonucunda ortalama mutlak hata 1.7 mm, kök ortalama kare hata ise 2.4 mm olarak belirlenmiştir. Sanal müze uygulaması, dijital sergi platformu olan Artsteps aracılığıyla oluşturulmuş; ziyaretçilere mekânsal far-kındalık ve bireyselleştirilmiş keşif imkânı sunmuştur. Ayrıca, her halı mo-deline özel olarak üretilen karekodlar (QR) ile mobil cihazlarla tarandığında ha-lının ta-rihsel arka planı, dokuma özellikleri ve kültürel sembolleri hakkında bilgi sunan çok katmanlı içeriklere yönlendirme sağlanmıştır.

More from our Archive