DOI: 10.26650/mcd2026-2010664 ISSN: 2757-6728

Emek Payındaki Oynaklık ve Kamu Gelir Tabanının İstikrarsızlığı: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme

Ersel Ertürk
Show PDF Cite
yazınının ilgi alanlarının örtüştüğü fakat iki yazının birbiriyle irtibatlandırılmadığı bir alanı teşkil etmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de emek payının seyrini ve bu seyrin emek esaslı kamu gelirleriyle eş hareketini 2009-2025 dönemi için incelemektedir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun gelir yöntemiyle hesaplanan ve iktisadi faaliyet kolu kırılımıyla 2009'dan itibaren yayımlanan hasıla serisi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bütçe ve sosyal güvenlik istatistikleri kullanılmaktadır. Bulgular, uluslararası literatürün ortaya koyduğu uzun dönemli ve kalıcı gerilemenin Türkiye'de görülmediğini, buna mukabil emek payının ortalamasını koruyup yıllık değişimlerinin standart sapmasını yaklaşık üç katına çıkaran bir rejim değişikliğinin yaşandığını göstermektedir. Değişim payı çözümlemesi, hareketin ağırlıkla sektör içi kaymalardan meydana geldiğini ve iktisadın bütününe yayıldığına işaret etmektedir. Emek esaslı kamu gelirleri bu salınımı yakından izlemekte, en güçlü eş hareket, matrahı doğrudan ücret olan sosyal güvenlik primlerinde belirmekte ve bu ilişki enflasyondaki ivmelenme kontrol edildiğinde de anlamlılığını korumaktadır. Mali tabanın yıllık değişimlerindeki standart sapma, emek payındakinden oransal olarak daha büyük bir artış göstermektedir. Enflasyonun sosyal güvenlik dengesine sağladığı iyileşmenin, harcamaların reel değerinin aşınmasından kaynaklanan geçici bir görüntü olduğu düşünülmektedir. Bulgular betimleyici ve ilişkisel nitelikte olup nedensel bir tanımlama iddiası taşımamaktadır.

More from our Archive