DOI: 10.59372/turajas.1885238 ISSN: 2667-4491

Bilimler Işığında Ahlak Boyutlu Bütüncül Çevre Paradigması

Recep İleri
Bireylere, ailelere, toplumlara, ülkelere ve insanlığa bütüncül çevre ahlakı kazandırılmadan, temel anlamda çevre sorunları çözülemez. Çevre sorunlarının teknolojik boyutları olduğu gibi, ahlaki (etik) boyutları da vardır. 21. Yüzyılda çevre okuryazarlığı ve su okuryazarlığı çok önemlidir. İnsan ile başlayan sorunlar yine insanın eğitilmesi ile çözülebilir. Bu çalışma; Kur'an-ı Kerim'de, Hz. Muhammed Hadislerinde, Kâinat Kitabında ve Müslüman Medeniyeti temelli anlayışımızda, çevre koruma ve kullanma dengesinin sağlanmasında, çevre sorunlarının çözüm süreçlerinde; bilimler ışığında ahlak boyutlu bütüncül çevre paradigması geliştirmeye yöneliktir. Türkiye’de içme ve temizlik için kişi başı günlük su kullanımı direkt (dolaysız su kullanımı) 216 litre iken, sanal su (dolaylı su kullanımı) 5200 litre olmakta ve toplam (direkt + dolaylı) 5416 litreye (su ayak izi) çıkmaktadır. Türkiye'de direkt ve dolaylı günlük kişi başı su kullanımı oranı sırasıyla; %4 ve %96’dır. Türkiye’nin toplam su ayak izinin %89’unu tarım sektörü oluşturur. Endüstriyel su ayak izi %4’nü ve evsel su ayak izi ise %7’sini oluşturur. Atıksu arıtımına yapılan her 1 dolarlık yatırım toplumlara sağlık ve üretkenlik açısından yaklaşık 4-5 dolar fayda sağlamaktadır. Kuraklığa uyum çalışmalarına yapılan her 1 dolarlık yatırım 2 ila 3 dolar arasında fayda sağlamakta, dayanıklılık yatırımlarının ise başlangıç maliyetinin 10 katına kadar getiri sağlayabilmektedir. Taşkın risk azaltım yatırımlarında 1 birim yatırım ortalama 4-7 birim ekonomik fayda sağlamaktadır. Türkiye’de belediyelerde toplanan kişi başı günlük ortalama atık miktarı yaklaşık 1,17 kg’dır. İstanbul’un yeşil alan oranı %2,2’dir. New York’ta %27 ve Viyana’da %45,5’dur.

More from our Archive