AŞAĞI ƏTRAFIN DAMAR ZƏDƏLƏNMƏSİ İLƏ MÜŞAYİƏT OLUNAN TRAVMALARIN MƏHKƏMƏ-TİBBİ EKSPERTİZASI
Ülfət MikayılovMəqalədə qarşıdan gələn avtomobil toqquşmaları nəticəsində yaranan damar zədələnməsi ilə müşayiət olunan aşağı ətraf yaralanmalarının məhkəmə-tibbi ekspertiza məlumatları təqdim olunur. Qarşılıqlı toqquşmalarda iştirak edən nəqliyyat vasitələrində ümumilikdə 85 nəfər olub, onlardan 29-u (34,12%) aşağı ətraflarda damar zədələnməsi ilə nəticələnən xəsarətlərə dair seçim meyarlarına cavab verib. Pasiyentlərin orta yaşı 28 (4–52) yaş təşkil edib, onlardan 21-i (72,41%) kişi, 8-i (27,59%) isə qadın olub. Yalnız aşağı ətraflarda damar zədələnməsi ilə müşayiət olunan travmalarda ölüm göstəricisi 24,14% (7 hal), ətraf itkisi isə 13,79% (4 hal) təşkil edib. Ölüm halları əsasən xəstəxanaya qədər mərhələdə yaranan proksimal arterial qanaxma nəticəsində baş verən erkən şokla əlaqələndirilir. Əksinə, erkən ətraf itkisi daha çox küt distal damar zədələnməsi ilə müşahidə olunur. Sinir və ya yumşaq toxuma zədələnmələri ətraf itkisini öncədən proqnozlaşdırmasa da, bu hallar sonrakı mərhələlərdə amputasiyalara səbəb ola bilər və bu, təqdim olunan erkən nəticələrə daxil deyil. Amputasiya vaxtından asılı olmayaraq, əksər pasiyentlər protez əldə edə biliblər. Gecikmiş amputasiya qrupunda hospitalizasiya müddəti daha uzun və yerli ətraf fəsadları daha çox olsa da, uyğun şəkildə seçilmiş travma xəstələri üçün ətrafı xilas etməyə yönəlmiş cəhdlər hələ də müm kün və məqsədəuyğun bir seçim olaraq qalır.