ПСИХОМЕТРИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ ТЕСТА ПО ИНФОРМАТИКЕ ДЛЯ ПЕДАГОГОВ ТЕХНИЧЕСКОГО И ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

В статье представлены результаты валидизации теста по информатике, используемого для оценки знаний педагогов технического и профессионального образования (ОЗП ТиПО) в Республике Казахстан. Рассмотрены нормативно-правовые основы аттестации, структура квалификационных категорий и процедура тестирования. Эмпирическую базу составили данные 112 педагогов, выполнивших 50 дихотомических заданий. Психометрический анализ проводился с применением классической теории тестирования (КТТ) и модели Раша (IRT). Установлена умеренная надежность теста (KR-20 = 0,655; α = 0,65), средняя трудность заданий (0,434). Выявлены задания с избыточной сложностью (11 заданий, p ≤ 0,2), чрезмерной легкостью (1 задание, p = 0,89), отрицательной (4 задания) и низкой дискриминацией (6 заданий). IRT-анализ подтвердил несоответствие ряда заданий модели: отрицательная корреляция с общей мерой способности (№ 1, 13, 37), отклонения Fit-статистик (Outfit MNSQ >1,3 у № 10; <0,7 у № 35). Wright Map показала дефицит заданий повышенной сложности. На основе анализа предложены рекомендации по переработке проблемных заданий, усилению дистракторов и повторной апробации. Сделан вывод о содержательной валидности теста и его пригодности для объективной оценки компетентности педагогов после внесения корректировок.

Мақалада Қазақстан Республикасында техникалық және кәсіптік білім беру педагогтерінің білімін бағалауда (ТжКББ ПББ) қолданылатын информатика тестін валидациялау нәтижелері ұсынылған. Аттестаттаудың нормативтік-құқықтық негіздері, біліктілік санаттарының құрылымы және тестілеу процедурасы қарастырылған. Эмпирикалық базаны 50 дихотомиялық тапсырманы орындаған 112 педагогтің деректері құрады. Психометриялық талдау классикалық тестілеу теориясы (КТТ) және Раш моделі (IRT) қолданылып жүргізілді. Тесттің орташа сенімділігі (KR-20 = 0,655; α = 0,65) және тапсырмалардың орташа қиындығы (0,434) анықталды. Шамадан тыс қиын (11 тапсырма, p ≤ 0,2), шамадан тыс жеңіл (1 тапсырма, p = 0,89), теріс дискриминациясы (4 тапсырма) және төмен дискриминациясы (6 тапсырма) бар тапсырмалар айқындалды. IRT талдауы бірқатар тапсырмалардың модельге сәйкес келмейтінін растады: жалпы қабілет өлшемімен теріс корреляция (№ 1, 13, 37), Fit-статистика ауытқулары (Outfit MNSQ >1,3 № 10 үшін; <0,7 № 35 үшін). Райт картасы жоғары қиындықтағы тапсырмалардың жетіспеушілігін көрсетті. Талдау негізінде проблемалық тапсырмаларды қайта өңдеу, дистракторларды күшейту және қайта апробациялау бойынша ұсыныстар берілген. Тест мазмұндық валидтілікті көрсетеді және ұсынылған түзетулер енгізілгеннен кейін педагогтердің кәсіби құзыреттілігін объективті бағалауға жарамды деген қорытынды жасалды.

This article presents the results of the validation of an informatics test used for the knowledge assessment of Technical and Vocational Education and Training (TVET) teachers in the Republic of Kazakhstan. The legal and regulatory framework for teacher attestation, the structure of qualification categories, and the testing procedure are examined. The empirical base consisted of data from 112 teachers who completed 50 dichotomous items. Psychometric analysis was conducted using Classical Test Theory (CTT) and the Rasch model (IRT). Moderate test reliability (KR-20 = 0.655; α = 0.65) and average item difficulty (0.434) were established. Items with excessive difficulty (11 items, p ≤ 0.2), excessive ease (1 item, p = 0.89), negative discrimination (4 items), and low discrimination (6 items) were identified. IRT analysis confirmed the misfit of several items to the model: negative correlation with the overall ability measure (No. 1, 13, 37), deviations in fit statistics (Outfit MNSQ >1.3 for No. 10; <0.7 for No. 35). The Wright Map revealed a lack of items with high difficulty. Based on the analysis, recommendations are proposed for revising problematic items, strengthening distractors, and conducting re-approbation. It is concluded that the test demonstrates content validity and is suitable for objectively assessing teacher competence after implementing the proposed corrections.