ŞAGIRDLƏRDƏ AĞIZ SAĞLAMLIĞI

Giriş. Məktəb yaşı kariesin profilaktikası və gigiyenik vərdişlərin möhkəmlənməsi üçün həlledici dövrdür. Postsovet məktəb infrastrukturunda dərslər, məktəb tibb məntəqələri və valideynlərlə iş vasitəsilə aşağı xərcli, genişmiqyaslı müdaxilələr üçün imkan pəncərəsi mövcuddur. Məqsəd. Şagirdlərin ağız boşluğuna qulluq və stomatoloqa müraciət davranışları üzrə bilik və vərdişlərini qiymətləndirmək, profilaktika üçün prioritet istiqamətləri müəyyənləşdirmək. Metodlar. Bakıda 14 məktəbdə kəsiyinəllənmiş tədqiqat aparıldı: hər məktəbdən bir 8-ci sinif seçildi; cəmi 412 iştirakçı (223 oğlan, 189 qız), əsasən 14 yaş. Sorğu (19 sual) gündəlik fırçalama tezliyi/müddəti, fırçanın dəyişdirilməsi, məlumat mənbələri, stomatoloqa müraciət və riskli davranışları əhatə etdi. Məlumatlar Sorgular.az platformasına daxil edildi və SPSS-də təsviri analizləndirildi. Nəticələr. Özünəqiymətləndirmə müsbətdir: “yaxşı” 71,4%, “əla” 21,1%; çətinlik çəkənlər 7,5%. Mütəmadi gigiyena qismən formalaşıb: gündə 2 dəfə fırçalayanlar 53,2%, gündə 1 dəfə — 41,7%; fırçalamayan — 0,7%; 50,5% 3–4 dəqiqə, 11,4% >5 dəqiqə fırçalayır; 60,4% fırçanı hər 2–3 ayda dəyişir. Profilaktik müraciət zəifdir: 25,7% yalnız ağrı olduqda stomatoloqa gedir; ildə >1 dəfə müraciət edənlər 2,7%. Tövsiyə mənbələri əsasən müəllimlər (48,2%) və valideynlərdir (40,2%); internet 29,1%. Riskli davranış — dırnaq/qələm gəmirilməsi 21,8%; bu vərdişdən imtina etmişlər 26,7%. Tütün, alkoqol və enerji içkilərinin ağız sağlamlığına zərərini 84% qəbul edir.